Inicjatywa, ogłoszona w poniedziałkowym oświadczeniu rzecznika archidiecezji krakowskiej, ks. Piotra Studnickiego, jest bezpośrednią reakcją na zarzuty o molestowanie seksualne, które po jego śmierci wysunięto wobec biskupa pomocniczego seniora archidiecezji krakowskiej, Jana Szkodonia.

Taka komisja będzie mogła zbadać tego rodzaju sprawy, a jednocześnie stworzyć przestrzeń wysłuchania i zapewnić potrzebne wsparcie osobom zgłaszającym krzywdę – szczególnie w sytuacjach, w których nie ma możliwości przeprowadzenia dochodzenia wobec oskarżonego – czytamy w komunikacie.

Zgodnie z prawem kanonicznym i powszechnym, po śmierci osoby oskarżonej nie można prowadzić przeciwko niej formalnego postępowania karnego. Komisja historyczna miałaby stanowić sposób na konfrontację z takimi przypadkami, oferując przede wszystkim uznanie i wsparcie osobom pokrzywdzonym oraz prowadząc historyczną weryfikację faktów.

Reakcja na zarzuty wobec biskupa Jana Szkodonia

Oświadczenie archidiecezji jest odpowiedzią na historie ujawnione przez dwie kobiety. W poniedziałek „Gazeta Wyborcza” opublikowała relację Zofii Schacht-Petersen, która opisuje, że w 1991 roku, zwracając się do bp. Szkodonia o radę w sprawie drogi zakonnej, została przez niego posadzona na kolanach i dotykana w sposób, który uznaje za molestowanie. Do zdarzenia miało dojść w prywatnym mieszkaniu hierarchy.

Rzecznik poinformował, że delegat metropolity skontaktował się już z panią Zofią, przekazując także gotowość kardynała Rysia do osobistego spotkania. Podobna gotowość do wysłuchania została przekazana innej kobiecie, Agnieszce, której historia związana z bp. Szkodoniem została upubliczniona wcześniej. Kardynał Ryś spotkał się z nią prywatnie w listopadzie 2025 roku, jeszcze jako metropolita łódzki.

Dlatego tak ważne jest powołanie komisji, która pozwoli rzetelnie badać podobne sprawy oraz zapewnić przestrzeń wysłuchania i wsparcia dla osób zgłaszających krzywdę – podkreślono w oświadczeniu.

Apel do osób pokrzywdzonych

Rzecznik archidiecezji, ks. Studnicki, podziękował osobom, które „mają odwagę mówić o swojej krzywdzie oraz reagować na zło, które spotkało innych”. Jednocześnie zaapelował do wszystkich, którzy doznali wykorzystania seksualnego ze strony przedstawicieli Kościoła, oraz do osób mających wiedzę o takich przypadkach, o kontakt z delegatami metropolity krakowskiego ds. ochrony małoletnich i bezbronnych.

Biskup Jan Szkodoń, bliski współpracownik św. Jana Pawła II, który wyświęcił go na kapłana i biskupa, zmarł 28 sierpnia 2025 roku w Krakowie w wieku 78 lat. Przeszedł na emeryturę w 2022 roku.

Propozycja kardynała Rysia stawia przed polskim Episkopatem kluczowe wyzwanie. Decyzja podjęta – lub nie – podczas marcowego zebrania będzie czytelnym sygnałem dotyczącym woli konfrontacji Kościoła w Polsce z bolesną historią i zapewnienia sprawiedliwości osobom skrzywdzonym, nawet gdy ścieżki prawne są już zamknięte.

The post Kardynał Ryś rzuca wyzwanie: „Ogólnopolska komisja ds. wykorzystania seksualnego” appeared first on bumber.pl.

Sprawa, która rozpoczęła się od doniesienia Centralnego Biur Antykorupcyjnego, dotyczy projektów finansowanych m.in. ze środków unijnych. W centrum zainteresowania śledczych znalazła się parafia św. Jacka w Bytomiu i jej ówczesny proboszcz, ksiądz Tadeusz P. Duchowny usłyszał zarzut doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę ponad 30 milionów złotych.

Remont jak z bajki, dokumenty jak z fiction

W latach 2018-2021 kościół przeszedł imponującą metamorfozę. Środki z unijnego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego poszły na remont ścian, stropów, wymianę instalacji, konserwację organów, a nawet adaptację kaplic na cele wystawiennicze.

Brzmi pięknie, ale – jak ustaliła prokuratura – fundamenty całego przedsięwzięcia mogły być z gruntu niepewne.

Aby otrzymać dotację, parafia musiała udokumentować posiadanie tzw. wkładu własnego.

W 2018 roku przedstawiono odpowiednie zaświadczenia bankowe o wysokich depozytach. Niestety, jak się później okazało, bank… nie potwierdził ich istnienia.

Gdy wyszło na jaw, że zabezpieczenie finansowe mogło być iluzoryczne, Urząd Marszałkowski rozwiązał umowy i zażądał zwrotu ponad 27,3 miliona złotych dotacji wraz z odsetkami.

Oskarżeni od proboszcza do przedsiębiorców

W gronie 10 oskarżonych znaleźli się nie tylko duchowni. Prokuratura przedstawiła zarzuty także przedsiębiorcom zaangażowanym w inwestycje. Poza księdzem Tadeuszem P., zarzuty usłyszał drugi duchowny, Marek P., któremu przypisano niekorzystne rozporządzenie mieniem o wartości ponad 2 mln zł.

Łączna lista zarzutów jest długa i poważna. Obejmuje m.in. przywłaszczenie mienia, pranie pieniędzy, posługiwanie się podrobionymi dokumentami, wystawianie nierzetelnych faktur oraz składanie fałszywych zeznań.

Sprawa pokazuje, że nawet projekty o szlachetnych celach muszą być prowadzone w kryształowo czysty sposób.

Co z kościołem i dotacjami?

Parafia św. Jacka zyskała odnowiony, piękny kościół, ale teraz musi się zmierzyć z konsekwencjami prawnymi i finansowymi całego przedsięwzięcia. Sprawa na długie miesiące, a może i lata, trafi na wokandę sądu, który oceni winę lub niewinność oskarżonych.

Ta historia to także przestroga dla wszystkich beneficjentów funduszy unijnych i publicznych. Nadzór nad wydawaniem takich pieniędzy jest coraz ściślejszy, a kreatywność w księgowości może się skończyć nie tylko w sądzie, ale i z koniecznością zwrotu wielomilionowych kwot. Jak się okazuje, przy funduszach publicznych lepiej stawiać na wiarę w rzetelne dokumenty niż na cudowne rozmnożenie zaświadczeń bankowych.

The post Proboszcz z Bytomia oskarżony o wyłudzenie 30 unijnych milionów. Nie zabrał do kieszeni, wyremontował kościół appeared first on bumber.pl.

Eucharystii, zorganizowanej przez polski kościół św. Stanisława w Rzymie we współpracy z duszpasterstwem Polaków i Watykańską Fundacją Jana Pawła II, przewodniczył biskup Robert Chrząszcz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej. Wśród licznej kongregacji obecni byli członkowie Polonijnej Rady Duszpasterskiej Europy oraz korpusu dyplomatycznego.

„Z polskiej wiary uczynił dar dla świata”

W swojej poruszającej homilii biskup Chrząszcz przypomniał postać Jana Pawła II jako papieża, który oddał Kościołowi i światu nie tylko swoje nauczanie, ale całego siebie.

Dawał swoje siły, swój czas, swoje cierpienie, swoją modlitwę, swój uśmiech, wszystko – mówił hierarcha.

Nawiązując do długiego pontyfikatu, biskup podkreślił:

Widzieliśmy to, gdy jako młody papież obejmował ludzi na wszystkich kontynentach, i widzieliśmy to, gdy jako stary, schorowany człowiek wciąż błogosławił z okna, drżącą dłonią.

Kaznodzieja przypomniał również głęboki patriotyzm Karola Wojtyły.

W każdym z miejsc pozostał także Polakiem, który miał odwagę powiedzieć o Polsce: to jest moja matka, ta ziemia, to jest moja Ojczyzna – cytował. – Z polskiej wiary uczynił dar dla świata – dodał, podsumowując globalny wymiar dziedzictwa papieża z Polski.

Leon XIV: „Wszyscy jesteśmy wezwani, aby uczynić ten apel naszym”

Do wspomnienia liturgicznego Jana Pawła II nawiązał także papież Leon XIV podczas środowej audiencji generalnej na placu Świętego Piotra, w której uczestniczyło około 50 tysięcy wiernych.

Zwracając się bezpośrednio do obecnych na placu polskich pielgrzymów, Ojciec Święty powiedział:

Dzisiaj obchodzimy liturgiczne wspomnienie świętego Jana Pawła II. Dokładnie 47 lat temu, na tym placu wzywał on świat, by otworzył się na Chrystusa.

Franciszek podkreślił, że apel sprzed dekad nie stracił na swojej sile.

Ten apel jest aktualny również dzisiaj: wszyscy jesteśmy wezwani, aby uczynić go naszym – dodał papież, wzywając wiernych do kontynuowania duchowego testamentu swojego poprzednika.

Uroczystości w Watykanie stały się wymownym dowodem na to, że duchowe dziedzictwo świętego Jana Pawła II wciąż żyje i inspiruje kolejne pokolenia wiernych na całym świecie.

The post Święty Jan Paweł II wspominany w Watykanie. Papież Franciszek: „Jego apel jest aktualny również dzisiaj” appeared first on bumber.pl.

W badaniach prof. Joerga Stolza z Uniwersytetu w Lozannie, opublikowanych w Nature Communications, przeanalizowano, jak zmienia się podejście do religii w poszczególnych grupach wiekowych. Okazuje się, że na całym świecie młodzi ludzie są teraz mniej religijni niż starsi. Polska jednak okazała się krajem, w którym różnice międzypokoleniowe w religijności są największe (zarówno jeśli chodzi o uczestnictwo w praktykach religijnych, znaczenie religii w życiu, jak i poczucie przynależności).

Rzeczywiście, Polska wydaje się teraz najszybciej sekularyzującym się krajem na świecie – skomentował dla PAP prof. Stolz. W jego ocenie ma to związek z faktem, że nasz kraj bardzo szybko się modernizuje, następuje znaczący rozwój gospodarczy i technologiczny. – To prowadzi do sekularyzacji i przekłada się na różnice międzypokoleniowe w podejściu do religii – dodał badacz.

Socjolożka religii dr hab. Katarzyna Zielińska, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego odnosząc się do tych badań podkreśliła jednak, że Polska wciąż pozostaje w tyle za Europą Zachodnią pod względem ogólnego poziomu sekularyzacji.

Polska nadal jest znacznie bardziej religijna niż większość innych krajów europejskich. Mamy więc spóźnioną trajektorię przemian dotyczących sekularyzacji – zwróciła uwagę.

Jeszcze niedawno w Polsce mówiono o „pełzającej sekularyzacji”, ale w ostatniej dekadzie odchodzenie ludzi od religii wyraźnie przyspieszyło.

Mniej więcej od 2016 roku można zaobserwować tąpnięcie w dotychczasowych trendach, spadek liczby ludzi, którzy deklarują, że są wierzący i uczestniczą w praktykach religijnych. Mamy też wzrost liczby osób, które deklarują się jako niewierzące – wskazała prof. Zielińska.

Widać to choćby w wynikach spisów powszechnych: między 2011 a 2021 r. odsetek osób deklarujących się jako katolicy spadł z 87 do 71 proc. Z kolei w badaniach CBOS w ostatnich latach odsetek osób deklarujących się jako niewierzące wzrósł z kilku do 14 procent.

Dlaczego jednak sekularyzacja w Polsce postępuje właśnie teraz? Prof. Zielińska wyjaśniła, że wysoka pozycja Kościoła katolickiego ma związek z historią kraju. Przez setki lat pełnił on funkcję nośnika tożsamości narodowej i reprezentanta narodu wobec reżimów, zwłaszcza w czasach zaborów i komunizmu. W PRL, choć jednoczył opozycję, był jednocześnie w miarę pobłażliwie traktowany przez władze – m.in. w zamian za pomoc w uspokajaniu nastrojów społecznych. Kościół pozostał silny także po 1989 r., gdy wielu polityków u władzy czuło się zobowiązanych, by odwdzięczyć się mu za rolę w PRL.

Jej zdaniem postrzeganie roli Kościoła katolickiego zmieniło się jednak wyraźnie w ostatniej dekadzie – zwłaszcza podczas rządów Zjednoczonej Prawicy (2015–2023). Jak dodała, Kościół mocno zaangażował się wtedy politycznie, opowiadając się po stronie partii rządzącej. Występował przeciwko społeczności LGBT+ i był postrzegany jako współodpowiedzialny za zaostrzenie prawa aborcyjnego.

Strajki kobiet miały bardzo wyraźny antyklerykalny, sekularystyczny wymiar – zwróciła uwagę prof. Zielińska. -Kościół zawsze był zaangażowany politycznie, ale w okresie 2015–2023 to zaangażowanie przestało być akceptowane w części środowisk katolickich. Ostrzegano, że tak ścisłe powiązanie Kościoła z jedną stroną polityczną może niekorzystnie odbić się na jego pozycji – podsumowała socjolożka z UJ.

Kolejnym czynnikiem była pandemia COVID-19, która zaburzyła nawyk regularnego uczestnictwa w praktykach religijnych – dotąd typowy dla polskiej religijności. Wierni, którzy wcześniej nie wyobrażali sobie opuszczania mszy, podczas lockdownów przestali chodzić do kościoła i często już do niego nie wrócili.

Coraz więcej osób – zdaniem socjolożki – zaczęło też odczuwać potrzebę zmiany w sposobie, w jaki Kościół komunikuje się z wiernymi i ze społeczeństwem. Jak tłumaczyła, w czasach PRL, gdy inne kraje europejskie sekularyzowały się i wymuszały na kościołach zmiany, w Polsce nie było presji na reformy. –

W efekcie mamy ciągle Kościół tradycyjny, gdzie ksiądz jest najważniejszą postacią, a świeccy są tylko do pomocy – powiedziała prof. Zielińska.

Dodała, że młodzi zniechęcają się do tej instytucji, bo uważają, że Kościół nie reaguje na ich potrzeby i głosy.

Od Kościoła odchodzą również osoby oburzone jego reakcją na skandale związane z nadużyciami seksualnymi.

Wiele zaangażowanych religijnie osób może uważać, że Kościół nie wypełnia swojej misji – oceniła badaczka.

Według niej do sekularyzacji przyczynia się również zmiana ról płciowych i większy udział kobiet w rynku pracy. Kobiety w Polsce – które tradycyjnie były bardziej religijne niż mężczyźni – sekularyzują się teraz szybciej. A to właśnie one tradycyjnie odpowiadały za wychowywanie dzieci w wierze.

Kolejnym czynnikiem jest załamanie tradycyjnej socjalizacji religijnej: coraz mniej rodziców, zwłaszcza w dużych miastach, wysyła dzieci na religię w szkole, co osłabia przekazywanie wiedzy i praktyk religijnych.

Pytana, czy sekularyzacja w Polsce będzie dalej postępować aż dorówna do poziomu krajów Europy Zachodniej, prof. Zielińska odparła, że trudno to przewidzieć.

Wiele zależy od tego, jak Kościół katolicki będzie tu reagował na procesy zachodzące w społeczeństwie. Istotna jest też sytuacja międzynarodowa – w tym wojna za wschodnią granicą. Historia pokazuje, że w sytuacjach kryzysowych, gdy brakuje poczucia bezpieczeństwa egzystencjalnego, religia często staje się atrakcyjnym rozwiązaniem – podsumowała.

The post Ważne badania! Polska wśród najszybciej sekularyzujących się krajów świata appeared first on bumber.pl.