Pierwsza praca po studiach. Gdzie zarabia się najwięcej, a gdzie najmniej? Eksperci wskazują różnice

Ile wynosi średnie wynagrodzenie absolwenta w Polsce? Gdzie najlepiej rozpocząć karierę zaraz po obronie, a które miasta oferują najniższe stawki? Eksperci Programu Kariera Polskiej Rady Biznesu przeanalizowali najświeższe dane i nie pozostawiają wątpliwości – wybór lokalizacji oraz kierunku studiów ma ogromne znaczenie dla wysokości pierwszej pensji.

Jak wynika z najnowszych danych ogólnopolskiego systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów (ELA), ci, którzy ukończyli studia w 2023 roku, mogli liczyć na przeciętne wynagrodzenie w wysokości 5940,46 zł brutto miesięcznie ze wszystkich źródeł. To średnia dla 13 największych polskich miast, jednak rozpiętość zarobków w skali kraju jest zaskakująco duża.

Warszawski prym i niespodzianka z Białegostoku

Niekwestionowanym liderem rankingu płac dla świeżo upieczonych absolwentów jest stolica. W Warszawie średnia pensja zaraz po otrzymaniu dyplomu wyniosła 6750,95 zł brutto.

Na drugim miejscu podium znalazła się aglomeracja górnośląsko-zagłębiowska ze średnią 6343,84 zł, a na najniższym stopniu podium uplasował się… Białystok. Stolica Podlasia może poszczycić się wynikiem 6016,27 zł, wyprzedzając tym samym wiele większych ośrodków akademickich.

Z drugiej strony skali znalazły się dwa popularne wśród studentów miasta.

W Krakowie absolwenci zarabiali średnio 5180,01 zł brutto, co plasuje go na odległej pozycji.

Najniższe zarobki odnotowano natomiast w Rzeszowie, gdzie średnia pensja wyniosła zaledwie 4958,44 zł brutto. Oznacza to, że absolwent rozpoczynający karierę w Rzeszowie może otrzymywać na start nawet o 1800 zł brutto mniej niż jego rówieśnik w Warszawie.

Nie tylko miasto, ale i kierunek

Dlaczego różnice są tak wyraźne? Zdaniem ekspertów kluczowych jest kilka czynników.

Różnice w zarobkach absolwentów uczelni z różnych miast wynikają z wielu czynników. Trzy najważniejsze to ukończony kierunek, moment rozwoju zawodowego, w którym ktoś decyduje się na studia, oraz branże, które działają w danym ośrodku akademickim – tłumaczy Marian Owerko, twórca i szef Programu Kariera oraz wiceprezes Polskiej Rady Biznesu.

Dane ELA potwierdzają, że wybór specjalizacji to przepis na sukces finansowy. Osoby, które ukończyły studia licencjackie na kierunkach humanistycznych, zarabiały średnio 3990 zł brutto. Tymczasem absolwenci nauk inżynieryjno-technicznych mogli liczyć na wynagrodzenie wyższe o połowę – średnio 6038 zł brutto.

Wpływ na wysokość pensji ma również poziom wykształcenia. Osoby kończące studia licencjackie zaraz po dyplomie dostawały średnio 5427,03 zł brutto. Ci, którzy zdecydowali się na uzupełnienie go magisterium, mogli przebić tę barierę, osiągając średnio 6774,33 zł brutto. Co ciekawe, absolwenci jednolitych studiów magisterskich zarabiali nieco mniej, bo 5478,88 zł brutto.

Jak skoczyć wyżej na trampolinie kariery

Eksperci zwracają uwagę, że sama uczelnia to nie wszystko. Kluczowe jest zdobywanie doświadczenia już w trakcie nauki.

Nie tylko sam poziom studiów odgrywa tak dużą rolę w przyszłych zarobkach, ale też to, co się na studiach robiło. Szczególnie dotyczy to tych, którzy są na czwartym i piątym roku. Oprócz książek ważne jest też zdobywanie doświadczenia zawodowego – podkreśla Marian Owerko.

Paradoksalnie, o wysokości stawek w danym mieście decyduje nie tyle jego wielkość, ile dominująca w nim branża.

W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że Kraków to miasto kultury, a zarobki w tym sektorze są relatywnie niskie. Z kolei Bydgoszcz i Toruń to przemysł oraz sektor bezpieczeństwa, które były w niezłej kondycji w okresie postcovidowym i po agresji Rosji na Ukrainę. Warszawa natomiast to usługi specjalistyczne i firmy międzynarodowe – wyjaśnia ekspert, dodając, że pierwsza poważna praca określa przyszłe szanse zawodowe.

Dlatego też specjaliści apelują do studentów, by nie ograniczali się do rynku pracy w swoim mieście.

Początek kariery jest bardzo ważny. To jak skok z trampoliny. Im mocniej się odbijemy i trampolina będzie lepsza, tym wyżej polecimy. Warto zdobywać doświadczenie w najlepszych firmach, także poza miejscem, gdzie zazwyczaj studiujemy. Doświadczenie zdobyte w najlepszych firmach, których oddziały czasami znajdują się w małych mieścinach, to inwestycja, która zaprocentuje wyższymi gażami – podsumowuje Marian Owerko.

Dla studentów, którzy chcieliby postawić na jakość pierwszego etapu kariery, szansą mogą być ogólnokrajowe programy stażowe. Już 16 marca rusza rekrutacja do 23. edycji Programu Kariera Polskiej Rady Biznesu, który oferuje płatne staże w renomowanych firmach z wynagrodzeniem sięgającym od 4 850 zł do blisko 8,5 tys. zł miesięcznie.

Patronat honorowy nad tegoroczną edycją objęli Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Serwis Nauka w Polsce objął wydarzenie patronatem medialnym.