Kardynał Ryś rzuca wyzwanie: „Ogólnopolska komisja ds. wykorzystania seksualnego”

Metropolita krakowski, kardynał Grzegorz Ryś, wyraził nadzieję na powołanie podczas marcowego zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski ogólnopolskiej komisji historycznej złożonej z niezależnych ekspertów. Jej zadaniem miałoby być zbadanie zjawiska wykorzystania seksualnego w Kościele w Polsce. W przypadku braku decyzji Episkopatu, kardynał zapowiada ustanowienie takiego gremium na poziomie archidiecezji krakowskiej.

Inicjatywa, ogłoszona w poniedziałkowym oświadczeniu rzecznika archidiecezji krakowskiej, ks. Piotra Studnickiego, jest bezpośrednią reakcją na zarzuty o molestowanie seksualne, które po jego śmierci wysunięto wobec biskupa pomocniczego seniora archidiecezji krakowskiej, Jana Szkodonia.

Taka komisja będzie mogła zbadać tego rodzaju sprawy, a jednocześnie stworzyć przestrzeń wysłuchania i zapewnić potrzebne wsparcie osobom zgłaszającym krzywdę – szczególnie w sytuacjach, w których nie ma możliwości przeprowadzenia dochodzenia wobec oskarżonego – czytamy w komunikacie.

Zgodnie z prawem kanonicznym i powszechnym, po śmierci osoby oskarżonej nie można prowadzić przeciwko niej formalnego postępowania karnego. Komisja historyczna miałaby stanowić sposób na konfrontację z takimi przypadkami, oferując przede wszystkim uznanie i wsparcie osobom pokrzywdzonym oraz prowadząc historyczną weryfikację faktów.

Reakcja na zarzuty wobec biskupa Jana Szkodonia

Oświadczenie archidiecezji jest odpowiedzią na historie ujawnione przez dwie kobiety. W poniedziałek „Gazeta Wyborcza” opublikowała relację Zofii Schacht-Petersen, która opisuje, że w 1991 roku, zwracając się do bp. Szkodonia o radę w sprawie drogi zakonnej, została przez niego posadzona na kolanach i dotykana w sposób, który uznaje za molestowanie. Do zdarzenia miało dojść w prywatnym mieszkaniu hierarchy.

Rzecznik poinformował, że delegat metropolity skontaktował się już z panią Zofią, przekazując także gotowość kardynała Rysia do osobistego spotkania. Podobna gotowość do wysłuchania została przekazana innej kobiecie, Agnieszce, której historia związana z bp. Szkodoniem została upubliczniona wcześniej. Kardynał Ryś spotkał się z nią prywatnie w listopadzie 2025 roku, jeszcze jako metropolita łódzki.

Dlatego tak ważne jest powołanie komisji, która pozwoli rzetelnie badać podobne sprawy oraz zapewnić przestrzeń wysłuchania i wsparcia dla osób zgłaszających krzywdę – podkreślono w oświadczeniu.

Apel do osób pokrzywdzonych

Rzecznik archidiecezji, ks. Studnicki, podziękował osobom, które „mają odwagę mówić o swojej krzywdzie oraz reagować na zło, które spotkało innych”. Jednocześnie zaapelował do wszystkich, którzy doznali wykorzystania seksualnego ze strony przedstawicieli Kościoła, oraz do osób mających wiedzę o takich przypadkach, o kontakt z delegatami metropolity krakowskiego ds. ochrony małoletnich i bezbronnych.

Biskup Jan Szkodoń, bliski współpracownik św. Jana Pawła II, który wyświęcił go na kapłana i biskupa, zmarł 28 sierpnia 2025 roku w Krakowie w wieku 78 lat. Przeszedł na emeryturę w 2022 roku.

Propozycja kardynała Rysia stawia przed polskim Episkopatem kluczowe wyzwanie. Decyzja podjęta – lub nie – podczas marcowego zebrania będzie czytelnym sygnałem dotyczącym woli konfrontacji Kościoła w Polsce z bolesną historią i zapewnienia sprawiedliwości osobom skrzywdzonym, nawet gdy ścieżki prawne są już zamknięte.